Higiena po porodzie
Poród już minął i dziecko jest już na świecie. Czas wrócić do stanu przed ciążą. W pierwszych tygodniach po porodzie bardzo ważna jest podwyższona higiena. (więcej…)
Czekamy na dzidziusia
Pierwszy trymestr minął bez zakłóceń. Przyszła mama oddycha więc z ulgą, bo ciąża rozwija się prawidłowo, a po okresie mdłości i innych dolegliwości, związanych z adaptacją organizmu do nowej sytuacji, pozostało tylko wspomnienie. Nagrodą za zdrowotne niesnaski jest widok powiększającego się brzuszka. A także bicie serca dziecka, które widoczne przy badaniu USG, jest coraz mocniej odczuwalne w ciele kobiety.
Pora więc zająć się stopniowym gromadzeniem małej wyprawki. Kompletowaniem najpotrzebniejszych ubranek, kosmetyków i sprzętów domowych. Może Wasza rodzina dysponuje wanienką w której niedawno kąpał się synek kuzyna, a może przyjaciółka domu – doświadczona w wychowaniu maluchów – podpowie, jakie kremy i oliwki warto stosować, by nie uczulić skóry noworodka? Warto, by młodzi rodzice otoczyli się – na te kilka najważniejszych miesięcy – życzliwymi osobami: rodzicami, rodzeństwem, znajomymi z dziećmi. Od takich doświadczonych ludzi dostaniemy więcej przydatnych informacji, niż z podręczników, traktujących „o idealnej pielęgnacji niemowląt” czy z internetowych for, poświęconych „wzorcowemu wychowaniu latorośli”.
Oto czekamy na nasze pierwsze dziecko – jak się na nie przygotować, podpowie instynkt rodzicielski. A jeśli chcemy kompetentnych wskazówek, pytajmy o wszystko lekarza rodzinnego, jak również zaprzyjaźnionego pediatry czy psychologa dziecięcego. Nie ma też sensu porównywanie swoich metod wychowawczych z dokonaniami naszych znajomych. Każde dziecko jest inne, tak samo jak każda kobieta w ciąży inaczej przeżywa dziewięć niezwykłych miesięcy przed porodem. Jedna mama zacznie samodzielnie dekorować pokój, szykowany dla berbecia, inna woli przestawić się na relaks i słuchanie ulubionej muzyki, która uspokaja ją i odpręża.
Różnie też na nową sytuację będę reagować przyszli tatusiowie. Jedni z ochotą wybierają w sklepach ubrania dla przyszłej mamy i buciki dla wyczekiwanego potomka. Niektórzy panowie, natomiast, skrywają swe uczucia, by nie „podkręcać” niepotrzebnie atmosfery, panującej wokół ciężarnej partnerki. Jakkolwiek Wam mijają te ostatnie miesiące przed szczęśliwym rozwiązaniem, pamiętajcie, że w brzuszku rośnie Ktoś Bardzo Ważny, kto swoim przyjściem na świat da wyraźny sygnał: oto teraz czas na miłość. Czas na czułość, tkliwość i wrażliwość rodzicielską.
Badania prenatalne – dlaczego warto je wykonywać?
Każda matka, która nosi pod sercem dziecko nie pragnie bardziej niczego, jak tego, aby urodziło się zdrowe. Postęp w medycynie jest dziś tak daleki, że wiele wad genetycznych czy wrodzonych może zostać wykrytych już na etapie wczesnego rozwoju płodu. Możliwe jest to dzięki badaniom prenatalnym. Co one dają i jak się je przeprowadza? Kiedy jest to koniecznością, a kiedy można je wykonać, aby uspokoić rodziców?
Należy zaznaczyć, że badania prenatalne w Polsce są bezpłatne, jeśli spełni się kilka „warunków”. Jednym z nich jest wiek matki – powyżej 35. roku życia, dodatkowo choroby genetyczne i wady występujące u kogoś z członków rodziny ojca lub matki. Nie wszystkie kobiety jednak na tego typu badania się decydują. Krążą mity, że są one niebezpieczne dla dziecka. Jest w tym trochę prawdy, jednak, gdy zaznaczymy, że mowa o badaniach inwazyjnych (ryzyko od 0,5 do 1,5% przypadków). Badania nieinwazyjne są jak najbardziej bezpieczne zarówno dla matki, jak i dla dziecka. Między rodzajem tych badań jest jeszcze jedna różnica – badania inwazyjne dają pewność co do występowania chorób dzieci, natomiast nieinwazyjne mówią o pewnym prawdopodobieństwie.
Tak, jak już wspomnieliśmy badania prenatalne dzieli się na inwazyjne i nieinwazyjne. Wśród badań inwazyjnych wyróżnia się trzy metody. Amniopunkcja polega na pobraniu płynu owodniowego, który zawiera komórki płodu. Na podstawie próbki bada się zestawy chromosomów dziecka, dzięki czemu możliwe jest wykrycie chorób genetycznych. W badaniach prenatalnych stosuje się również biopsję trofoblastu, czyli kosmówki, której próbka również pozwala na wykonanie analizy DNA. Czasem stosuje się również kordocentezę, podczas której lekarz pobiera próbkę krwi pępowinowej, co pozwala na wykonanie badania cytogenetycznego. Należy zaznaczyć, że wszystkie badania inwazyjne wykonywane są pod ścisłą kontrolą lekarza i przy użyciu specjalistycznego ultrasonografu.
Wśród badań nieinwazyjnych należy wymienić USG genetyczne, dzięki któremu możliwa jest ocena rozwoju narządów płodu – różni się od zwykłego USG tym, iż wykonywane jest zdecydowanie dokładniejszym sprzętem. W badaniach nieinwazyjnych przeprowadza się również test PAPP-a, które polega na wywiadzie lekarskim, USG przezierności karkowej i pobraniu krwi w celu analizy. Test potrójny natomiast polega na wywiadzie lekarskim i analizie próbki krwi pod kątek poziomu składników wytwarzanych przez płód.
Jeśli okaże się, że ciąża jest zagrożona albo podejrzewa się u dziecka wady można wcześnie rozpocząć rehabilitację i leczenie oraz przygotować się jak najlepiej do opieki nad nim.
Znieczulenie zewnątrzoponowe – stosować czy nie?
Wielu lekarzom wciąż się wydaje, że poród przepełniony bólem to poród zdrowy, jak najbardziej naturalny. Stanowisko to trochę kłóci się z obecnym, dynamicznym rozwojem medycyny. Skoro są środki, które mają kobiecie pomóc, to dlaczego by z nich nie skorzystać? Ciąża jest czasem wyczekiwania, dlaczego ma się kojarzyć z wyczekiwaniem na niesamowity ból, przez wiele kobiet określanym największym w życiu.
Jakie jest źródło bólu? Przede wszystkim powodują go skurcze macicy i rozwarcie szyjki, gdyż dziecko będzie musiało się w jakiś sposób wydostać. Drugim źródłem bólu są pękające tkanki w kanale rodnym. Ból podczas porodu może być powodem, dla którego matka nie będzie chciała mieć drugiego dziecka, a nawet depresji poporodowej, co może doprowadzić do odrzucenia dziecka. Wiele kobiet w ogóle nie decyduje się na dziecko właśnie ze względu na paniczny ból związany z porodem siłami natury. Czy można temu bólowi jakoś zaradzić? Oczywiście, choć niektórzy lekarze nie często stosuję tę metodę, jednak ich postępowanie nie ma żadnego uzasadnienia.
Mowa o znieczuleniu zewnątrzoponowym, zwanym popularnie „blokadą”. Podawane jest poprzez cewnik przymocowany w okolicach nerwów odpowiedzialnych za ból w lędźwiowym odcinku kręgosłupa (omija rdzeń kręgowy, dlatego jego uszkodzenie jest niemożliwe). Sprawia, że kobieta podczas porodu nie odczuwa bólu od 75 do 100% od pasa w dół. Jest jednak w pełni świadoma i może współpracować z lekarzem odbierającym poród.
Przeciwnicy znieczulenia zewnątrzoponowego zaznaczają jednak, że po jego podaniu kobieta gorzej współpracuje z lekarzem, a bardziej musi zdać się na jego pomóc. Dość trudno jest też jej wyczuć skurcze parcia, przez co poród może się wydłużyć. Jeśli znieczulenie zewnątrzonowe zostanie podane źle (nieprawidłowe wkłucie) u kobiety mogą wystąpić bóle głowy, niektórzy też twierdzą, że ze znieczuleniem związane jest występowanie wad u dziecka.
Decyzję o podaniu znieczulenia powinna podjąć kobieta, która najlepiej zna swoje ciało i możliwości organizmu. Każda ma inny próg bólu i może okazać się, że ten uda się jednak przezwyciężyć.
Przed zapłodnieniem i w momencie poczęcia
Co dzieje się w organizmie kobiety przed momentem zapłodnienia? Jak zajść w ciążę?
Cyklicznie, co miesiąc, podczas pierwszego dnia miesiączki, rozpoczyna się dojrzewanie komórki jajowej w jajniku. W momencie ewentualnego zapłodnienia to właśnie od tego dnia liczony będzie 1 tydzień ciąży. Poprzez skumulowanie się w jej pobliżu komórek odżywczych, tworzy się pęcherzyk jajnikowy. W jego wnętrzu znajduje się płyn pęcherzykowy. Na powierzchni jajnika znajduje się pęcherzyk, który pęka. Ten moment nazywany jest owulacją, inaczej jajeczkowaniem.
Moment ten przypada pomiędzy dziesiątym, a szesnastym dniem cyklu. Podczas pęknięcia dochodzi do uwolnienia dojrzałej komórki jajowej do jajowodu. Jej przemieszczenie do macicy ułatwione jest dzięki rzęską, które wyścielają jajowód oraz skurczą mięśni jajowodu.
W czasie, gdy komórka jajowa odbywa podróż, z pękniętego pęcherzyka wytwarza się ciałko żółte, które odpowiedzialne jest za wydzielanie estrogenu i progesteronu. Zadaniem tych hormonów jest przygotowanie błony śluzowej macicy, do tego, aby możliwe było zagnieżdżenie się w niej zarodka. Zapobiegają one także pojawieniu się kolejnej owulacji.
Aby doszło do zapłodnienia, do komórki jajowej, w momencie jej znajdowania się w jajowodzie, muszą dotrzeć plemniki. Nie jest to jednak takie proste. Dzięki sile wytrysku nasienie dostaje się w głąb pochwy, następnie do macicy, skąd dzięki ich ruchliwości, do jajowodu, na końcu którego znajduje są dojrzała, gotowa do zapłodnienia, komórka jajowa.
Plemniki wytwarzają enzym – hialuronidazę, który trawi osłonę komórki jajowej. Właśnie w tym momencie, wszystkie pozostałe plemniki, automatycznie wręcz zostają odrzucone.
W momencie przebijania się, plemnik traci akrosom i witkę. To właśnie w plemniku znajduje się materiał z połową cech, które odziedziczy przyszłe dziecko.
Podział czasu trwania ciąży
Początek ciąży liczy się od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Oczywiście w momencie, gdy kobieta potwierdziła już fakt, że jest w ciąży, podczas badania ginekologicznego czy badania krwi. Zazwyczaj następuje to w momencie, gdy kobieta jest już w czwartym, piąty, a nawet szóstym tygodniu ciąży. Pierwszy miesiąc ciąży przechodzi więc najczęściej w całkowitej nieświadomości, chyba, że zapłodnienie było zaplanowane i oczekiwane w czasie już kilku ostatnich cyklów.
Cały czas trwania ciąży dzieli się na tygodnie, miesiące lub trymestry. Typowo przebiegająca ciąża trwa czterdzieści tygodni, czyli dziewięć miesięcy i trzy trymestry.
Pierwszy trymestr ciąży trwa od pierwszego dnia ostatniej miesiączki do 13 tygodnia, już stwierdzonej ciąży. Więc pierwszy, drugi i trzeci miesiąc.
Trymestr drugi to tygodnie od czternastego do dwudziestego szóstego tygodnia. Czwarty, piąty i szósty miesiąc.
Trymestr trzeci, ostatni trwa od dwudziestego siódmego tygodnia do porodu (czterdziesty tydzień).
Każdy z trymestrów charakteryzuje się całkowicie innymi objawami obserwowanymi w organizmie matki praz z rozwoju dziecka. Pierwsze trzy miesiące to formowanie się podstawowych narządów dziecka. Drugi to ich rozwijanie i doskonalenie. Podczas drugiego trymestru matka pierwszy raz zaczyna wyczuwać ruchy dziecka. W trymestrze trzecim, dziecko rośnie i przygotowuje się do narodzin.
Miesiące ciąży liczymy następująco:
1 miesiąc – do 4 tygodnia ciąży.
2 miesiąc – od 5 do 9
3 miesiąc – od 10 do 13
4 miesiąc – od 14 do 18
5 miesiąc – od 19 do 22
6 miesiąc – od 23 do 26
7 miesiąc – od 27 do 31
8 miesiąc – od 32 do 36
9 miesiąc – od 37 do 40
Karmienie piersią, a regulacja płodności
I tu kolejny raz przekonamy się o tym, jak wszystko zostało sprytnie zaplanowane przez naturę.
Optymalne warunki rozwoju dziecka zapewnia mu stała opieka i obecność matki, przez pierwsze trzy, cztery lata jego życia. Z tego względu, najlepiej byłoby planować kolejne ciąże właśnie w takich odstępach czasowych.
Planując kolejne ciąże w czasie po pierwszym dziecku, należy wiedzieć o antykoncepcyjnych właściwościach karmienia piersią. Jest to naturalna antykoncepcja, sposób na zahamowanie pojawienia się pierwszej owulacji po porodzie. Karmienie piersią reguluje więc w naturalny sposób odstępy pomiędzy kolejnymi ciążami. Jest to więc jedna z wielu zalet, dzięki którym kobiety chętniej karmią piersią.
Ryzyko poczęcia w czasie ciąży
To co wpływa na skuteczne zahamowanie płodności w czasie karmienia dziecka piersią to jego częstotliwość w czasie doby, intensywność ssania, fakt dokarmiania. Co ciekawe, na efekt obniżenia płodności bezpośrednio wpływa tak zwany wskaźnik ssania, który im wyższy tym skuteczniejszy. Na jego poziom wpływa również to czy podajemy dziecku smoczek.
Metoda ta jest najskuteczniejsza w momencie bezpośrednio po porodzie i im dalej w czasie, tym jej skuteczność zaczyna maleć. Tym bardziej gdy pojawi się już pierwsza miesiączka i kiecy cykle staną się regularne.
Kolejną ciekawostką jest fakt, że mimo takiego rozwoju medycyny i badań nad ciałem człowieka, do końca nie zostały poznane mechanizmy hamowania owulacji przez karmienie piersią. Bardzo istotne jest jednak ssanie brodawki, co powoduje przekazywanie bodźców do podwzgórza. Od bodźców tych zależny jest poziom prolaktyny w krwi, która z kolei wpływa na powrót miesiączkowania i jajeczkowania.
Przeprowadzone badania zaowocowały statystykami, w których udowodniono, że regularne miesiączkowanie u kobiet nie karmiących piersią pojawiło się po około sześciu tygodniach od porodu, a jajeczkowanie po jedenastu. Kobiety karmiące powróciły do cyklicznego jajeczkowania dopiero po trzydziestu trzech tygodniach.
Krążek NuvaRing – metoda antykoncepcji
Ostatnio pozostawaliśmy w temacie ciąży i czasu tuż po niej, wspominając też o „pierwszym razie” po porodzie. Dziś chcielibyśmy się zająć antykoncepcją, która jest szczególnie ważna, zwłaszcza, jeśli nie chcemy ponownie zajść w ciążę.
Odstawimy na bok kalendarzyk małżeński, tabletki antykoncepcyjne i prezerwatywę – czas na nowoczesną metodę antykoncepcji, od kilka lat dostępną w Polsce. Mowa o dopochwowym krążku NuvaRing, którego skuteczność wynosi nawet 93%. Jak działa? Codziennie uwalnia odpowiednią dawkę kobiecych hormonów, estrogenu i progesteronu. Warto zauważyć, że jego działanie jest bezpieczniejsze dla organizmu aniżeli stosowanie tabletek antykoncepcyjnych, choćby dlatego, że hormony przedostają się do organizmu przez śluzówkę pochwy – wątroba nie jest więc obciążona, jak w przypadku tabletek.
NuvaRing zbudowany jest z elastycznego, bezbarwnego materiału, jego grubość wynosi 4 milimetry, a szerokość nieco ponad 50. Dzięki tym „właściwościom” kobieta nie ma problemów z włożeniem go do pochwy. Jeśli używa krążka po raz pierwszy musi to zrobić w pierwszym dniu miesiączki i wyjąć po upływie 21 dni. Następny raz powinna zastosować krążek po zakończeniu miesiączki.
Krążek NuvaRing jest na tyle skuteczny, że jego stosowanie zaleca się kobietom, które są w grupie podwyższonego ryzyka, jeśli chodzi o zajście w ciążę. Jeśli chodzi natomiast odstawienie tej metody antykoncepcji, to już w następnym miesiącu można starać się o dziecko.
Zaletą krążka dopochwowego NuvaRing jest to, że jest to wygodna metoda antykoncepcji, głównie dlatego, że nie trzeba o niej cały czas pamiętać. Dodatkowo jego stosowanie jest niewyczuwalne ani przez kobietę, ani przez partnera i nie zmniejsza satysfakcji seksualnej.
Wasz “pierwszy raz” po porodzie
Uprawianie seksu po porodzie wiąże się z ogromnym stresem dla wielu kobiet. Nie czują się pewne swojego ciała oraz boją się ewentualnego bólu. To jednak nie wszystko co może stanąć na drodze do wznowienia współżycia. Dodatkowym problemem są zmiany hormonalne, huśtawka nastrojów i przewlekłe zmęczenie. Jak z tym walczyć i wygrać nierówną walkę z zapadającym się pod ziemię libido?
Lekarze radzą, by do pierwszego poporodowego razu doszło po 6 tygodniach od pamiętnego dnia. Jeżeli kobieta nie odczuwa już żadnych dolegliwości, nic ją nie boli, a także wszystko się już zagoiło, nie ma żadnych przeciwwskazań do wznowienia współżycia. W okresie połogu i laktacji kobiety mają niedostateczną ilość estradiolu, co może być przyczyną zmniejszenia potrzeb seksualnych i brakiem orgazmu. Jego niedobór może spowodować wysuszenie pochwy, a więc być dodatkowym źródłem bólu.
By jednak kobieta pragnęła tego zbliżenia trzeba ją odpowiednio do tego zachęcić. I nie mówię tu o byciu miłym przez 15minut. Mam raczej na myśli pomoc i wsparcie kobiety przy wychowaniu dziecka. Nie można liczyć na to, że będzie zmysłowa kochanką, jeżeli cały dzień biegała ze sklepu do domu, a w domu od wytarcia ubrudzonej buzi malca do zmiany pampersa. Kobieta musi być wspierana, a mężczyzny obowiązkiem jest danie jej możliwości czucia się wartościową i piękną. Odciążenie przepracowanej młodej mamy od codziennych obowiązków jest dopiero początkiem. Teraz czas na porządną dawkę prawdziwych komplementów i wypuszczenie jej z domu, by mogła wyjść z koleżankami do kawiarni, na zakupy czy choćby na zwykły spacer. Te z pań dla których kariera jest bardzo ważna marzą o powrocie do pracy po urlopie macierzyńskim, który może być niemożliwy bez odpowiedniego wsparcia ze strony ojca dziecka. Więkoszość kobiet do pełnego zadaowolenia i spełnienia potrzebuje nie tylko udanego życia rodzinnego, ale i zawodowego. Jeżeli kobieta nie chce uprawiać seksu może to oznaczać, że chce ona ukarać mężczyznę lub dać mu znak, że ma o coś pretensję. Warto więc porozmawiać o obawach młodej mamy, pomocy od taty i znaleźć przyczynę spadku libido.
Strach przed seksem po ciąży można pokonać stosując zasadę małych kroczków. Nie musi przecież dojść do penetracji, na samym początku wystarczą delikatne pieszczoty. Tylko kobieta, która czuje że jest kochana i doceniana będzie w stanie zaufać mężczyźnie i odpłynąć w słodką krainę rozkoszy.
Wpływ tabletek antykoncepcyjnych na płodność
Współczesne kobiety coraz częściej skupiają się na karierze niż na zakładaniu rodziny. Wiedzą czym i jak się zabezpieczać, znają plusy i minusy każdego z rodzajów. Naturalne sposoby prowadzenia rodziny już dawno zeszły do lamusa, ustępując tym samym miejsca mechanicznym i chemicznym środkom antykoncepcji.
O ile mechaniczna prezerwatywa nie może mieć negatywnego wpływu na płodność kobiety, w przypadku tabletek antykoncepcyjnych jest wiele wątpliwości. Tymczasem, wiele pań mających dobrą sytuację zawodową i kochającego mężczyznę u boku zastanawia się nad poczęciem potomka. I wtedy pojawiają się wątpliwości, które jeszcze jakiś czas temu nie zaprzątały ich głów – czy stosowanie tabletek antykoncepcyjnych miało wpływ na płodność. Odpowiedzi szukają na forach dla przyszłych mam, jednak często padają sprzeczne odpowiedzi. Jaka jest prawda?
Otóż tabletki antykoncepcyjne nie mają negatywnego wpływu na płodność kobiety. Hormony zawarte w pigułce nie kulminują się w organizmie, a więc płodność jest taka sama jak przed rozpoczęciem antykoncepcji hormonalnej. Badania przeprowadzone na dużej grupie kobiet wykazały, że przebieg ciąży oraz stan noworodków jest taki sam z zarówno u kobiet które zażywały tabletki, jak u pań, które z niej zrezygnowały. Prawdopodobieństwo ciąży mnogiej, wad genetycznych, poronień i porodowych komplikacji jest w obu przypadkach tak samo niskie.
Natomiast, gdy maluch już się urodzi a mama jest kobietą karmiącą, nie może ona stosować dwuskładnikowej tabletki, a to ze względu na szkodliwy dla dziecka estrogen. Zastąpić może ją natomiast jednoskładnikową, zawierającą progesteron, który pomimo iż przedostaje się do pokarmu, nie jest uważany za szkodliwy dla dziecka.
